Bảng tuần hoàn hóa học và 12 mẹo ghi nhớ dễ dàng nhất

Print Friendly, PDF & Email

Học thuộc bảng tuần hoàn không còn xa lạ với nhiều học sinh từ cấp 2 đến cấp 3. Ghi nhớ bảng tuần hoàn là điều bắt buộc. Nó có thể giúp trả lời các câu hỏi trong hóa học. Tuy nhiên, để có thể ghi nhớ hết các nguyên tố cũng như khối lượng các mon phức tạp trong bảng tuần hoàn không phải là điều dễ dàng. Trong bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ cung cấp cho bạn một số mẹo ghi nhớ nhanh Bảng tuần hoàn hóa học giúp bạn học tốt hơn.

I. Tìm hiểu bảng tuần hoàn Mendeleev

1. Bảng tuần hoàn Mendeleev

Bảng tuần hoàn các nguyên tố là một phát minh của nhà hóa học người Nga Dimitri Mendeleev. Bảng tuần hoàn được phát minh vào năm 1869. Một phương pháp hiển thị các nguyên tố hóa học dưới dạng bảng.

Dimitri Mendeleev với mục đích sử dụng bảng để biểu diễn thường xuyên và theo chu kỳ các tính chất của các nguyên tố hóa học. Từ đó giúp người đọc dễ hình dung, dễ đọc, dễ hiểu hơn. Bởi vì nhiều nguyên tố hóa học mới đã được phát hiện ngay sau đó, bảng tuần hoàn đã được mở rộng và tinh chỉnh theo thời gian. Mặc dù có những thay đổi nhất định. Nhưng các dạng cơ bản vẫn giống như bảng tuần hoàn do Mendeleev phát minh ban đầu.

Tuần hoàn hóa học của Mendeleev
Phiên bản tuần hoàn hóa học của Mendeleev

Ý nghĩa và công dụng lớn nhất của bảng tuần hoàn Mendeleev là dựa vào vị trí trên bảng của một nguyên tố hóa học mà ta có thể đoán được tính chất của nó. Nếu xét theo chiều ngang của các hàng, tính chất của các nguyên tố hóa học sẽ khác với chiều dọc của cột bảng. Bảng tuần hoàn của Mendenleev không chỉ được sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực hóa học. Nó cũng được sử dụng trong vật lý, sinh học, kỹ thuật và công nghiệp.

2. Cách sử dụng bảng tuần hoàn hóa học

2.1 Trạng thái ở nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn

Đối với nguyên tử màu đỏ: Đại diện cho một chất khí ở nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn.

Và các nguyên tử màu xanh lá cây: Đại diện cho chất lỏng ở nhiệt độ hoặc áp suất tiêu chuẩn.

Cách sử dụng bảng tuần hoàn
Cách sử dụng bảng tuần hoàn

Nguyên tử đen: Đại diện cho chất rắn ở nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn.

2.2 Tỷ lệ xuất hiện tự nhiên

Một số ký hiệu trong bảng tuần hoàn bạn cần biết:

  • Liền kề: Chất nguyên sinh với đồng vị cũ hơn trái đất.
  • Tiếp theo, dấu gạch ngang: Được tạo ra bởi phản ứng phân rã của các nguyên tố khác. Hiện tượng hóa học không có đồng vị nào cổ hơn trái đất.
  • Và đường viền chấm: Là một yếu tố nhân tạo được tạo ra bởi các phản ứng trong phòng thí nghiệm.
  • Không có đường viền: Đại diện cho một phần tử không được tìm thấy. (Trong bảng tuần hoàn hiện nay, chỉ có La ở ô 57 và Ac ở ô 89 ở chu kỳ 7).
Tỷ lệ xuất hiện tự nhiên được biểu thị bằng các ký hiệu
Tỷ lệ xuất hiện tự nhiên được biểu thị bằng các ký hiệu

Trong bảng nguyên tố hóa học có 118 nguyên tố hoàn chỉnh. Vì vậy để có thể nhớ được hết không phải là điều dễ dàng. Vì đối với mỗi nguyên tố sẽ có một số nguyên tử và kí hiệu rất riêng cần nhớ để không bị nhầm lẫn. Vì vậy để có thể ghi nhớ bảng tuần hoàn Mendeleev, bạn cần tìm ra những phương pháp học hiệu quả nhất.

II. Mẹo ghi nhớ bảng tuần hoàn Mendeleev

Sau đây chúng tôi sẽ hướng dẫn các bạn một số mẹo ghi nhớ bảng tuần hoàn Mendeleev một cách nhanh nhất và dễ dàng nhất mà ai cũng có thể áp dụng.

1. Nghiên cứu bảng tuần hoàn Mendeleev

1.1 Xác định các thành phần giống nhau của các nguyên tố

Trong bảng tuần hoàn, mỗi ô sẽ viết tên một nguyên tố hóa học với tính chất, tên gọi và thành phần đặc trưng riêng. Vì vậy, để có thể nghiên cứu bảng tuần hoàn, bạn cần phải biết tên nguyên tố, số hiệu nguyên tử và ký hiệu hóa học. Các thông tin này được ghi đầy đủ và khoa học vào các ô nguyên tố nên sẽ dễ nhớ hơn rất nhiều.

1.2 Học một vài số nguyên tố mỗi ngày

Mẹo để có thể ghi nhớ nhanh bảng tuần hoàn là bạn nên bắt đầu học thuộc 10 nguyên tố đầu tiên trong bảng tuần hoàn. Học và thành thạo tất cả 10 yếu tố đầu tiên sau đó bạn có thể chuyển sang học 10 yếu tố tiếp theo. Sau khi học xong 10 yếu tố tiếp theo, bạn sẽ quay lại tìm hiểu 10 yếu tố đầu tiên.

Tìm hiểu từng yếu tố mỗi ngày
Tìm hiểu từng yếu tố mỗi ngày

Chỉ cần tiếp tục học các nguyên tố hóa học còn lại theo cách này, theo thời gian bạn sẽ học được hết 118. Với cách học này, bạn có thể ghi nhớ nhanh hơn và không dễ quên.

1.3 In ra một bản sao của bảng tuần hoàn

Đây cũng là một cách tuyệt vời để ghi nhớ nhanh bảng tuần hoàn. Với tấm ảnh này, bạn có thể gấp lại và mang đi nhiều nơi để dễ dàng tranh thủ một cách tiện lợi và dễ dàng hơn. Nó có thể được in thành nhiều bảng khác nhau và được cất giữ trong ba lô hoặc túi xách để có thể mang đi bất cứ đâu và có thể sử dụng khi cần thiết.

Ngoài việc in ra bản để việc học trở nên dễ dàng hơn. Bạn có thể chụp ảnh bằng điện thoại hoặc máy tính để sử dụng học hiệu quả nhất mọi lúc mọi nơi.

1.4 Tạo thẻ flashcard cho mỗi ô phần tử

Khi sử dụng flashcard để ghi nhớ bảng tuần hoàn, bạn có thể sử dụng như sau. Ở mặt trước của flashcard, bạn có thể viết tên nguyên tố cùng với số nguyên tử của nó. Mặt còn lại của flashcard sẽ dùng để ghi đầy đủ thông tin của nguyên tố đó như sắt, đồng, bạc… Bạn cũng có thể ghi tất cả các thuộc tính khác của nguyên tố để có thể nhớ đầy đủ hơn.

Sử dụng thẻ nhớ để ghi nhớ các yếu tố
Sử dụng thẻ nhớ để ghi nhớ các yếu tố

1.5 Chia bảng thành nhiều phần dễ dàng

Nếu khó ghi nhớ toàn bộ bảng tuần hoàn, bạn có thể chia bảng thành hàng, cột, nhóm hoặc khối để dễ học hơn. Bạn nên dành thời gian để tìm ra cách phân chia tốt nhất.

1.6 Kiểm tra các yếu tố đã học khi rảnh rỗi

Học nhồi nhét quá nhiều nguyên tố hóa học thường không mang lại kết quả cao. Do đó, bạn nên học từ từ, từng chút một, khi rảnh rỗi. Khi học xong, bạn cũng cần xem lại các yếu tố cũ đã học để tránh quên khi không sử dụng.

Nên suy nghĩ lại những yếu tố đã học khi rảnh rỗi
Nên suy nghĩ lại những yếu tố đã học khi rảnh rỗi

2. Sử dụng ghi nhớ

2.1 Viết các cụm từ giúp dễ dàng ghi nhớ phần tử hơn

Để ghi nhớ các yếu tố đơn giản hơn, bạn có thể sử dụng các cụm từ hoặc một câu chuyện liên quan đến nguyên tố. Tuy nhiên, các cụm từ hoặc câu chuyện mô tả cần rất ngắn gọn và súc tích để có thể nhớ tên, thuộc tính và ký hiệu của nguyên tố.

Ví dụ: Nguyên tố Ag hoặc kim loại bạc Argentum được đặt thành Argentina. Vì đất nước này có rất nhiều bạc, nên khi người Tây Ban Nha đến định cư đã đặt tên cho nó. Bạn cũng có thể nghĩ ra nhiều hình ảnh minh họa và phép loại suy độc đáo hơn để ghi nhớ nhanh các yếu tố.

2.2. Liên kết các yếu tố với từng hình ảnh cụ thể

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng sử dụng hình ảnh giúp bạn dễ ghi nhớ hơn so với sử dụng các ký hiệu khô khan. Mỗi yếu tố riêng lẻ được sử dụng với một hình ảnh ý nghĩa liên quan.

Mỗi phần tử nên tách biệt bằng cách sử dụng các hình ảnh liên quan để dễ nhớ
Mỗi phần tử nên tách biệt bằng cách sử dụng các hình ảnh liên quan để dễ nhớ

2.3 Tìm hiểu bảng tuần hoàn với lời bài hát

Mẹo về bảng tuần hoàn bằng lời bài hát cũng là một cách hay. Nó giúp bạn dễ dàng ghi nhớ các nguyên tố hóa học. Bạn có thể tạo một bài hát có vần điệu dễ dàng và soạn lời bài hát theo tên của các nguyên tố để dễ ghi nhớ.

Soạn lời bài hát hoặc câu của riêng bạn để dễ ghi nhớ phiên bản truyền kỳ
Soạn lời bài hát hoặc câu của riêng bạn để dễ ghi nhớ phiên bản truyền kỳ

3. Ôn lại kiến ​​thức đã học

3.1 Ghi lại bảng tuần hoàn bằng trí nhớ của bạn

Sau khi đã ghi nhớ tất cả các ô nguyên tố trong bảng hóa học, bạn có thể kiểm tra trí nhớ của mình bằng nhiều cách. Bạn có thể sử dụng bảng tuần hoàn với các ô trống sau đó điền các nguyên tố hóa học với các đặc tính riêng biệt của nó.

Sau khi điền xong, bạn có thể so sánh với bản gốc xem có sai sót gì hay không và bạn đã ghi nhớ chính xác những ô nào rồi. Khi đó, bạn có thể xem lại các ô chưa dấu và thực hiện chỉnh sửa lại nhiều lần cho đến khi các nốt nhạc nhuần nhuyễn.

Tự viết lại bảng tuần hoàn hóa học và so sánh lại

3.2 Tìm hiểu bảng tuần hoàn thông qua các ứng dụng thông minh

Với sự phát triển và phổ biến của các ứng dụng trên smartphone hiện nay. Bạn hoàn toàn có thể áp dụng chúng để ghi nhớ và ôn lại bảng tuần hoàn. Có một số ứng dụng giúp bạn nhớ bảng tuần hoàn bằng trò chơi trực tuyến, video hướng dẫn học trực tuyến…. Bạn chỉ cần tải ứng dụng về điện thoại, máy tính để sử dụng những lúc rảnh rỗi.

III. Mẹo đọc nhanh bảng tuần hoàn lớp 8

Đối với nhiều học sinh lớp 8, việc đọc và hiểu bảng tuần hoàn thường rất khó khăn. Dưới đây chúng tôi sẽ đưa ra một số cách hay. Giúp các em đọc nhanh bảng tuần hoàn.

1. Nhận biết cấu tạo của bảng tuần hoàn

1.1 Đọc bảng tuần hoàn từ trái sang phải

Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn là theo số hiệu nguyên tử của mỗi nguyên tố. Các nguyên tử có xu hướng tăng lên khi bảng tuần hoàn di chuyển qua lại. Đó là lý do tại sao chỉ cần nhìn vào vị trí đứng của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn. Bạn cũng có thể biết nhiều thuộc tính quan trọng của nguyên tố đó rồi. Đọc bảng tuần hoàn từ trái sang phải sẽ giúp các nguyên tố dễ hiểu và nhanh chóng xác định hơn.

Đọc bảng tuần hoàn từ trái sang phải
Đọc bảng tuần hoàn từ trái sang phải

1.2 Xác định các nhóm có chung tính chất hóa học và vật lý

Nếu để ý, bạn sẽ thấy các phần tử trong cùng một cột dọc sẽ có màu giống nhau. Nhận biết dấu hiệu này cho bạn khả năng dự đoán và so sánh các nguyên tố có tính chất hóa học và vật lý tương tự. Dựa vào đó, bạn cũng có thể biết được chúng hoạt động như thế nào.

2. Nghiên cứu các yếu tố

2.1 Nhận biết ký hiệu hóa học của các nguyên tố

Ở chính giữa ô nguyên tố sẽ có ký hiệu hóa học của các nguyên tố với cỡ chữ lớn. Trong các phương trình hóa học hoặc các bài toán thực nghiệm người ta sẽ sử dụng các ký hiệu này. Tất cả các ký hiệu được thể hiện bằng tiếng Latinh. Ví dụ, Heli sẽ được ký hiệu là He, sắt sắt là Fe …

Nhận dạng các ký hiệu hóa học với các tính chất của nguyên tố
Nhận dạng các ký hiệu hóa học với các tính chất của nguyên tố

2.2 Số hiệu nguyên tử và tên đầy đủ của nguyên tố

Trên đầu ô nguyên tố người ta thường ghi số hiệu nguyên tử của các nguyên tố hóa học. Các số nguyên tử này sẽ được ghi từ 1 đến 118 và là số nguyên. Ngoài ra, ngay bên dưới ký hiệu nguyên tử cũng sẽ xuất hiện tên đầy đủ của nguyên tố để người học dễ dàng tìm hiểu hơn.

Như vậy, trong bài viết trên chúng tôi đã cung cấp cho các bạn những thông tin vô cùng hữu ích liên quan đến một số mẹo ghi nhớ nhanh bảng tuần hoàn. Hi vọng sau khi tham khảo bài viết này, các bạn sẽ có thêm nhiều cách hay để hiểu và ghi nhớ bảng tuần hoàn hóa học.